स्तनाचा कर्करोग हा जगभरातील कर्करोगाचा सर्वात सामान्य प्रकार आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) दिलेल्या माहितीनुसार जगभरात स्तनाच्या कर्करोगाची जवळपास 2.3 दशलक्ष प्रकरणांचे निदान झाले आहे.
2018 च्या आकडेवारीनुसार भारातात महिलांमध्ये आढळलेल्या सामान्य कर्करोगांपैकी 27.7% स्तनाचा कर्करोग होता.
जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) दिलेल्या माहितीनुसार भारतात दर 4 मिनिटांनी एका महिलेला स्तनाचा कर्करोग असल्याचे निदान होत आहे. भारतीय महिलांमध्ये स्तनाचा कर्करोग हा पहिल्या क्रमांकाचा कर्करोग आहे. या आजाराचे गंभीर परिणाम लक्षात घेऊन आरोग्य क्षेत्राने आवश्यक ती पावले उचलणे महत्वाचे आहे ज्यामुळे रोग टाळण्यास मदत होईल.
स्तनपान न करणे
या विषयावर अधिक माहिती जाणून घेण्यासाठी टाइम्स नाऊ टिमने रुबी हॉल क्लिनिक पुणे येथील सल्लागार ब्रेस्ट सर्जन डॉ अनुपमा माने यांच्यासोबत चर्चा केली. 'पाश्चात्य देशांमध्ये स्तनाचा कर्करोग सामान्यत: वृद्ध महिलांमध्ये जास्त आढळतो मात्र भारतात, तो कमी वयाच्या महिलांमध्ये जास्त आढळतो, असे दिसून येत आहे. BRCA 1 आणि 2 म्युटेशन सारख्या अनुवांशिक घटकांमुळे तसेच जीवनशैलीतील बदलांमुळे हा कॅन्सर महिलांमध्ये वाढत आहे. लठ्ठपणा, तासंतास बसून काम करणे, जंक फूड खाणे, स्तनपान न करणे यामुळे होणारे सर्व जीवनशैलीतील बदल स्तनाच्या कर्करोगाच्या वाढीस कारणीभूत आहेत,' असे डॉ माने म्हणाल्यात.
मातृत्वाचे वय 35 पेक्षा जास्त असणे
'भारतातील 28 पैकी 1 महिलेला स्तनाचा कर्करोग होण्याची शक्यता असते. अभ्यासानुसार भारतात स्तनाच्या कर्करोगाच्या 25-30% प्रकरणांचे निदान 40 वर्षाखालील महिलांमध्ये होते, जे जागतिक स्तरावर सुमारे 15% होते. व्यस्त वेळापत्रकामुळे स्तनपान कमी होण्याबरोबरच, मातृत्व 35 वयापेक्षा पुढे ढकलणे यामुळे भारतात स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका वाढत आहे. याव्यतिरिक्त, धूम्रपान आणि जास्त मद्यपान यांसारख्या सवयी, बैठी जीवनशैली, ताणतणाव आणि व्यायामाच्या अभावामुळे तरुण स्त्रियांमध्ये स्तनाचा कर्करोग होण्याची शक्यता वाढत आहे,' असे डॉ. रेश्मा पुराणिक, कन्सल्टंट मेडिकल ऑन्कोलॉजिस्ट आणि हेमॅटो-ऑन्कोलॉजिस्ट, डीपीयू सुपर स्पेशालिटी हॉस्पिटल, पिंपरी, पुणे यांनी सांगितले.
स्तनाच्या कर्करोगाचे प्रकार (Types of breast cancer)
स्तनाच्या कर्करोगाचे वेगवेगळे प्रकार आणि टप्पे आहेत. स्तनाच्या कर्करोगाचे दोन प्रकार आहेत: एक म्हणजे इन्वेसिव (झपाट्याने पसरणारा) आणि दुसरा नॉन-इन्वेसिव (हळूहळू पसरणारा). 80% स्तनाचा कर्करोग हा आक्रमक डक्टल कार्सिनोमामुळे होतो. या प्रकारच्या ब्रेस्ट कॅन्सरमध्ये कॅन्सर डक्टच्या भिंतीद्वारे स्तनाच्या चरबीपर्यंत पोहोचतो. नॉन-इनवेसिव्ह स्तनाच्या कर्करोगाच्या पेशी ऊतींच्या उत्पत्तीच्या पलीकडे विस्तारत नाहीत. या व्यतिरिक्त दाहक स्तनाचा कर्करोग खूप वेगाने पसरतो आणि यामुळे महिलांना मृत्यूचा सर्वाधिक धोका असतो. याशिवाय स्तनाच्या कर्करोगाचा आणखी एक प्रकार म्हणजे 'पेजेट'. या कॅन्सरमध्ये निप्पलचा भाग पूर्णपणे काळा होतो. या प्रकारचा कर्करोग महिलांमध्ये 5 टक्क्यांपेक्षा कमी होतो.
स्तनाच्या कर्करोगाची लक्षणे कोणती? (What are the symptoms of breast cancer?)
सुरुवातीला स्तनाच्या कर्करोगाची लक्षणे दिसून येत नाहीत. या कर्करोगाची लक्षणे स्तनाच्या कर्करोगाच्या प्रकारावर अवलंबून असतात. स्तनाच्या कर्करोगाचे सर्वात सामान्य लक्षण म्हणजे ब्रेस्टमध्ये गाठ आढळून येणे. पण हे लक्षात ठेवा की प्रत्येक गाठ म्हणजे स्तनाचा कर्करोग असू शकत नाही. त्यासाठी ब्रेस्ट कॅन्सरची काही लक्षणे जाणून घ्या.
1. स्तनामध्ये कठीण 'गाठ' जाणवणे. सहसा ही गाठ वेदनारहित असते.
2. स्तनाग्रातून घाण रक्तासारखा द्रव बाहेर पडणे.
3. स्तनाच्या आकारात बदल होणे.
4. हाताच्या खाली गाठ किंवा सूज येणे
5. स्तनाग्र लाल होणे
मात्र, ही लक्षणे स्तनाच्या कर्करोगाव्यतिरिक्त इतर कोणत्याही आजाराची असू शकतात. त्यामुळे अशी लक्षणे दिसू लागल्यास ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि आवश्यक चाचण्या कराव्या.
News Credit
Times Now मराठी
.jpeg)
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा